Inleiding

Deze tijd vraagt om leiders die heel goed zijn in het ontwikkelen en opbouwen van vertrouwen. We zijn ons tegenwoordig veel meer bewust van de belangrijkheid van vertrouwen op de werkvloer. Men heeft behoefte om te werken en te leven in een (werk)omgeving die veilig is, waar vertrouwen wordt ervaren en dus de ruimte is om volledig te focussen op het behalen van de organisatiedoelstellingen. Er zijn dan geen afleidingen die veroorzaakt worden door bijvoorbeeld politieke spelletjes, slechte communicatie of onduidelijkheid over de doelen. Medewerkers die werken in een cultuur van vertrouwen zijn bereid en in staat om het beste van zichzelf te geven.

Het opbouwen van vertrouwen

We maken de keuze om iemand te vertrouwen of te wantrouwen in milliseconden. Deze eerste beoordeling, blijft bestaan totdat nieuwe informatie ons anders over die persoon doet gaan denken. Want we, of eigenlijk ons brein, is tegelijkertijd continu bezig om de andere persoon te evalueren op terreinen van houding, uiterlijk, gedrag, stemgeluid, inhoud van het besprokene en zeer veel andere factoren. Dit gaat allemaal erg snel, dus het is vaak ingewikkeld te beredeneren waarom je iemand al of niet vertrouwt. Vertrouwen staat voor een band die onder en tussen mensen wordt gecreëerd. Het is vaak een emotionele en intellectuele band die je kunt omschrijven als het vermogen om te geloven dat iemand zal handelen op een manier die voor een ander voordelig en van waarde is. Vertrouwen helpt mensen te geloven dat ze situaties aankunnen, dat ze problemen de baas worden en dat er een positieve uitkomst is. Wanneer relaties zijn opgebouwd uit vertrouwen dan wordt plezier ervaren omdat ze comfort en stabiliteit geven en bijdragen aan het noodzakelijke gevoel van veiligheid en het ergens bij horen.

Bouwen aan vertrouwen begint bij jezelf

Iedereen is in staat om op een manier te handelen die vertrouwen kan laten groeien. Het is dan wel van belang om in dit proces aandacht te geven aan een ander of zelfs aan details. Het bouwen aan vertrouwen begint dus bij jou zelf. Als jij als leider van een organisatie gedrag laat zien dat vertrouwenswaardig is, dan is het mogelijk om vertrouwen een plaats te geven in de organisatie. Jouw gedrag als leidinggevende is dus de basis voor het wel of niet laten ontstaan en groeien van vertrouwen. Het start in de top en jouw eigen gedrag dient als voorbeeld voor de rest van de organisatie.

Wat kan de leidinggevende doen?

Amy Lyman heeft in haar boek “The trustworthy leader (2012)”uitgebreid beschreven wat een vertrouwenswaardige leider doet. Daarbij draait het bij haar om het uitgangspunt dat leiderschap een activiteit is en geen positie. De leidinggevenden laten zien dat ze verder kijken dan alleen zo veel als mogelijk geld verdienen. Het zijn uitblinkers in het leiden, sturen stimuleren en uitdagen van mensen zodat deze mensen hun uiterste best doen. En dat laatste vragen ze ook van zichzelf. Ze realiseren zich dat de medewerkers het verschil maken en de sleutel zijn tot het succes van een organisatie.
Zorg als leider dat de ander zich veilig voelt. Elke persoon die zorgt dat de onveilige factoren worden uitgeschakeld of verminderd zorgt ervoor dat betrouwbaarheid ervaren wordt. Bedreigingen kunnen te maken hebben met fysieke bedreigingen, maar het gaat hier ook om angst voor de toekomst, of verandering van status. Laat eerlijkheid zien. Het doen wat je zegt bevordert veiligheid. Het ene zeggen en het andere doen, zorgt voor onveiligheid. Mensen zien dat en reageren hier automatisch op. Geef oprechte aandacht! Ben je altijd met alle aandacht bij het gesprek dat je voert? Of dwalen je gedachten weleens af? Kijk je ander daadwerkelijk aan? Of heb je geen continue aandacht voor de ander? Voor het bouwen aan vertrouwen is aandacht geven en elkaar aankijken van groot belang! Echt luisteren naar de ander is cruciaal! Zorg ervoor dat je in gesprekken daadwerkelijk interesse toont in de drijfveren van de ander. Dat je deze respecteert en in lijn probeert te brengen met wie de ander echt is.
Je kunt dus vertrouwen niet nabootsen. Onze hersenen hebben het feilloos door. Het is niet een kwestie van vertellen, “je kunt me vertrouwen”. Nee, het gaat om het echt ervaren van vertrouwen. Daarom besteed ik in mijn coaching veel aandacht aan het eigen maken van wat je echt belangrijk vindt.

Tot slot

Naar mijn mening kunnen leiderschap en vertrouwen dus prima samengaan. De sleutel tot succes ligt besloten in het doen en laten van de leidinggevende. Slaagt hij/zij er in om vertrouwen uit te stralen en te geven dan ligt een succesvolle organisatie voor het grijpen. Een mooie uitdaging voor alle leidinggevenden lijkt me!