Herkenbaar?

Je kent het vast wel. Je hebt net leiding gegeven aan een vergadering en je bent niet tevreden met het resultaat. Je gaat ietwat onrustig naar huis en zegt thuis tegen je partner: “deze vergaderingen zijn zo niet functioneel, het lijkt eerder op tijdsverspilling dan op een vergadering waarop iets moet worden bereikt. Eigenlijk vertrouw ik Jan en Els helemaal niet. Volgens mij werken ze met een verborgen agenda waar ik alleen maar last van heb. Wat zou er met jou gebeuren als je partner tegen je zou zeggen “Waarom werk je dan niet aan het vergroten van dat vertrouwen?” Hier moest ik even over nadenken want ik had steeds de overtuiging dat je vertrouwen hebt of niet. je kunt namelijk niet iemand half vertrouwen. Of toch wel? En daar precies ligt de misvatting.

Mijn overtuiging

Ik ben er van overtuigd dat we er veel aan kunnen doen. Vertrouwen kun je vergroten en met het vergroten van vertrouwen zullen de resultaten die we kunnen behalen sterk verbeteren. Dit geldt ook voor het onderwijs waarin het begrip vertrouwen toch een bijzonder plaats inneemt. Iedere leidinggevende in het onderwijs heeft op de een of andere manier weleens de volgende situaties meegemaakt.
– Ik heb zo’n hekel aan dat achterbakse gedoe in de teamkamer. Net doen of er niets aan de hand is maar ondertussen
– Ik ben in het verleden helemaal afgeknapt op het onderwijs. Hoe kan ik ooit iemand weer zodanig vertrouwen dat ik mijn werk weer kan doen?
– Het lijkt wel of de kinderen in mijn klas steeds minder luisteren. Wat kan ik daaraan doen?
– Ik heb het gevoel dat wat ik ook inbreng tijdens een vergadering niet wordt gewaardeerd.
– Ik ben zo stom geweest om het vertrouwen van mijn directeur te beschamen. Ik zou willen dat ik dat ongedaan kon maken, maar dat gaat niet. Kan ik onze relatie ooit weer herstellen?
– Ik moet zo opletten op wat ik doe en zeg op mijn school. Als ik echt zeg wat ik denk word ik vast ontslagen
– Mijn directeur geeft leiding op details. Hij behandelt mij en andere teamleden alsof we niet te vertrouwen zijn.

Wat doe je zelf?

Wat doe je als je je in een van de bovenstaande situaties bevindt? Wat doe je als je merkt dat een gebrek aan vertrouwen leidt tot politiek gekonkel en bureaucratie of nog erger tot ernstuge vertragingen van de invoering van de vernieuwingen die toch keihard nodig zijn op je school. Accepteer je dit dan gewoon of kunnen we er iets aan doen om dit tegen te gaan of zelfs terug te draaien?
Ik betoog dat we er wel degelijk iets aan kunnen doen. We kunnen namelijk leren hoe we vertrouwen kunnen wekken. Vertrouwen kunnen bevorderen of zelfs vergroten en herstellen.

Wat is vertrouwen?

Maar wat is dan eigenlijk vertrouwen? Volgens mij betekent vertrouwen dat je geloof hebt in iets of iemand. Het tegenovergestelde van vertrouwen en dat is wantrouwen betekent achterdocht. Als je mensen vertrouwt dan geloof je ze. Je hebt dan vertrouwen in hun integriteit en hun kwaliteiten en capaciteiten. Als je mensen wantrouwt kun je achterdochtig zijn als het gaat om hun integriteit of hun goede bedoelingen. Of je wantrouwt hun agenda, hun capaciteiten of hun staat van dienst.Eigenlijk is het zo simpel. We hebben allemaal ervaringen met mensen op een positieve of negatieve manier. We spelen daar zelf een rol in maar hebben we allemaal helder voor ogen hoe het zit met het verschil tussen vertrouwen en wantrouwen? Ik geef een voorbeeld als het over communicatie gaat. Als je jezelf verspreekt en je hebt een goede relatie met diegene dan zal dat geen probleem zijn. Er is dan toch wel begrip en de boodschap komt over. Is je relatie met de ander een stuk minder dan kun je nog zo weloverwogen je woorden kiezen maar dan kun je zomaar toch verkeerd worden begrepen. Vraag jezelf eens af hoe groot het verschil zou kunnen zijn wanneer je instaat zou zijn de hoeveelheid vertrouwen in de belangrijke persoonlijke en zakelijke relaties kunt vergroten. Voor jou als leidinggevende in het onderwijs kan het zomaar betekenen dat je vertrouwen bewust als instrument inzet als het gaat om het behalen van resultaten. We kunnen er kort of lang over praten. Het negeren of juist enorm belangrijk maken: ook in het onderwijs werken we steeds meer resultaatgericht. En dan niet alleen kijkend naar de opbrengsten maar zeker ook naar onze manier van (samen) werken en jouw rol als leider daarin. Jij wordt immers geacht om jezelf, je leraren en je school in beweging te brengen en te houden. Welke rol speelt vertrouwen daarin? Heb je jezelf dat weleens afgevraagd?

Hoe gebruik jij vertrouwen?

Hoe gebruik jij als leidinggevende vertrouwen in je dagelijks handelen? Deel jij openhartig je gedachten in situaties waarin je twijfelt aan wat het beste zou kunnen zijn in een situatie? Motiveer jij je beslissingen? De gedachten en de motivatie achter de beslissingen? Doe je dat of beperk je jezelf tot de beslissing die je neemt? Zonder verdere toelichting of motivatie. En wat betekent het verschil in beide benaderingen voor je leiderschap? Voor het vertrouwen dat je krijgt van je team en ouders? Vragen, vragen vragen…..
Toch heb je zelf een belangrijke sleutel in handen. Misschien zelfs zonder dat je het jezelf bewust bent. Maar dat bewustzijn kun je zelf verstevigen door te erkennen dat vertrouwen een belangrijke waarde voor je is. En dat je bereid bent om te investeren in wat vertrouwen voor jou en je leiderschap betekent. Wat denkt u dat er gebeurt als aan uw leraren wordt gevraagd “Vertrouwt u uw directeur?”En wat als het antwoord op deze vraag nee is. Wat dan? Wat gaat u doen om dit vertrouwen te herstellen? Of is uw idee dat dit helemaal niet van belang is omdat u toch de directeur bent en best kunt functioneren zonder het vertrouwen van uw leraren. Of gebruikt u vertrouwen als een van de krachtigste vormen van motivatie en inspiratie. Leraren willen immers dat je ze vertrouwt en ze benatwoorden dat vertrouwen. Iedereen gedijt op vertrouwen in welke situatie we ons ook bevinden. Je moet als leidinggevende goed worden in het creëren, het geven en het herstellen van vertrouwen. Niet als een manipulatieve tactiek maar als de meest doeltreffende manier om de relaties met je teamleden aan te gaan, te onderhouden en op basis daarvan samen te werken. Kortom als de meest doeltreffende manier om resultaten te behalen.

Hoe werkt vertrouwen eigenlijk?

Maar hoe werkt vertrouwen dan eigenlijk? Als ik aan je vraag wie je echt vertrouwt, wat wordt dan het antwoord? Zeg je dan je partner, je kinderen, je baas, een vriend of vriendin, een ouder van je school of een kind van je school? Waarom vertrouw je deze persoon? Op basis waarvan heb je  dat vertrouwen? Ik kan best nog een stapje verder gaan en aan anderen in uw omgeving vragen of ze jou vertrouwen. Zijn dat mensen bij je thuis, op je werk of is dat iemand die je al lang kent? Wat maakt dat anderen je vertrouwen? Waar merk je dat dan aan en hoe betaal je dat vertrouwen terug? Heel lang is tegen vertrouwen aangekeken als een soort van karakter eigenschap. Je bent te vertrouwen of niet. Langzamerhand ben ik echter ook gaan merken dat vertrouwen ook een vorm van competentie is. Mensen vertrouwen mensen die zaken voor elkaar krijgen. Teamleden vertrouwen jou op eenzelfde manier. Ze kijken naar wat je wel of niet voor elkaar krijgt voor hen. Resultaten bereiken is essentieel om vertrouwen te genereren. We moeten immers ook onze doelen bereiken. Als we dat doen hebben de ouders meer vertrouwen in ons en onze school en kan het niet anders dan dat we ook steeds interessanter worden voor nieuwe ouders en meer ouders betekent simpelweg meer geld om ons onderwijs nog verder te verbeteren. Het omgekeerde is dan natuurlijk ook waar. Hoe minder vertrouwen de school krijgt van ouders hoe minder leerlingen dit oplevert en hoe minder geld om de doelstellingen te bereiken.

Je hebt er dus ook als leidinggevende simpelweg mee te maken dat vertrouwen ook in jouw leven een grote rol speelt. Je kunt er dus een hoop voordeel aan hebben om meer te weten over vertrouwen en hoe het werkt. Als je op deze link klikt dan kun je er meer over lezen.