Ook ik heb lang gedacht dat vertrouwen zomaar een woord was. Een begrip dat je zelf inhoud gaf en dan toepaste in je praktijk als leidinggevende. Tot ik er meer over ging lezen, het in mijn eigen praktijk ging toepassen en er steeds meer achter kwam dat vertrouwen bestaat uit een aantal elementen. Deze vier elementen geven vulling aan het begrip vertrouwen. Deze elementen zijn geloofwaardigheid, integriteit, resultaat en eerlijkheid. Hieronder zal ik mijn gedachten bij elk element verwoorden. En ook aangeven wat ze betekenen voor jouw leiderschap.

Geloofwaardigheid

Bij geloofwaardigheid draait het vooral om de mate waarin leraren geloven in hun leidinggevende. Geloofwaardigheid refereert aan de betrouwbaarheid, de expertise en de authenticiteit van een leidinggevende. Als het gaat om vertrouwen is geloofwaardigheid de belangrijkste bouwsteen. Geloofwaardigheid geldt vanuit de leidinggevende naar zijn of haar leraren maar ook omgekeerd: vanuit de leraren naar de leidinggevende. In voorkomende situaties moet het initiatief wel van de leidinggevende komen.
Net zoals vertrouwen bestaat ook geloofwaardiheid volgens mij uit een aantal onderdelen. De belangrijkste zijn communicatie en vakbekwaamheid. Bij communicatie denk ik dan vooral aan het open en eerlijk delen van informatie met betrokkenen. Geen informatie achter houden of er een dubbele agenda op na houden. In dit kader past ook dat je aan je leraren je verwachtingen duidelijk en helder maakt. Als laatste is het van belang dat je benaderbaar bent voor eventuele vragen en om feedback te geven als dat gewenst is.
Als het gaat om vakbekwaamheid denk ik vooral aan het vertrouwen en ruimte bieden aan de leraren om hun functie uit te oefenen zonder steeds over hun schouder mee te kijken. Geef de mensen het vertrouwen dat ze op basis van hun vakmanschap verdienen. Geef hen de ruimte om te onderzoeken, om te experimenteren en zo te ervaren of nieuwe dingen in de praktijk wel of niet werken. Leraren staan zo open voor deze zaken en willenn dit zo graag maar een keurslijf aan regels en afspraken maakt dit vaak zo goed als onmogelijk en zo wordt menig innovatief idee de grond in geboord nog voor het is geprobeerd. Ook het uitzetten en vervolgens handelen vanuit een heldere visie hoort bij vakbekwaamheid. Dit raakt ook het vakmanschap van de leider zelf. Ben je als leider inn staat om een eigen visie op kind en ontwikkeling te formuleren en daar vervolgens in de praktijk naar te handelen? Als je daartoe in staat bent doe je zeker een stap in de goede richting als het om vertrouwen gaat.
Zodra ene leidinggevende zijn of haar geloofwaardigheid heeft opgebouwd zal er minder of zelfs geen tijd verloren gaan aan het controleren van mensen. Als de koers van de school uitgezet is en de daarbij behorende verwachtingen goed en duidelijk zijn gecommuniceerd zullen de leraren beslissingen durven te nemen zonder deze eerst te checken. De leraren zullen het vertrouwen hebben dat ze de goede dingen doen omdat hetgeen ze beslissen in lijn ligt met de koers van de school. Als leidinggevende kun je je volledig focussen op het behalen van het gewenste resultaat zonder steeds je leraren te moeten controleren. Andersom zullen de leraren een geloofwaardige leider volgen omdat ze daadwerkelijk in hem of haar geloven en het vertrouwen hebben dat de leidinggevende hen en de school naar succes zal leiden. Geloofwaardigheid bespaart tijd en verhoogt het resultaat maar het maakt vooral een manager tot een leider!

Integriteit

Veel mensen denken bij integriteit meteen aan vertrouwen en bij vertrouwen direct aan integriteit. Voor veel mensen betekent integriteit vooral eerlijkheid maar integriteit is veel meer dan dat. Integriteit is vooral doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Zeker als leidinggevende is het van enorm belang dat je leraren weten waar je mee bezig bent om de school verder te helpen in de ontwikkeling. Maar daarbij is het ook van belang dat je uitvoering geeft aan datgene wat je zegt. Dat is de daad bij het woord voegen en dat is voor veel leidinggevenden vaak toch erg moeilijk.
Integriteit is ook consequent zijn in je handelen. Consequent tegenover jezelf en tegenover anderen. Je handelen in dienst stellen van de visie die je hebt ontwikkeld om je school verder te helpen in de ontwikkeling. Je handelen getuigt van de moed die je hebt om overeenkomstig je waarden en normen te handelen. Je laat je leiden door hetgeen voor jou belangrijk is.
Vreemd genoeg is een ingrijpende inbreuk op het vertrouwen meestal een inbreuk op de integriteit.

Resultaat

Het derde element van vertrouwen is resultaat. Het verwijst ook naar je staat van dienst als leidingevende. Wat is er onder jouw leiding allemaal tot stand gekomen? Hoe krijg jij als leidinggevende belangrijke zaken voor elkaar? Als je dingen die je  geacht wordt te doen, niet voor elkaar krijgt dan doet dat een sterke afbreuk aan je geloofwaardigheid. Als je echter de resultaten bereikt die je hebt toegezegd dan bouw je een positieve reputatie op. En zo gaat het vaak in de praktijk…een goede reputatie snelt je vooruit! En helpt je vervolgens weer verder in je ontwikkeling als leider. Het focussen op resultaat is essentieel voor de kwaliteit van jouw leiderschap. Want aan het einde van de rit zakl toch worden beoordeeld wat er onder jouw leiderschap is gebeurd, is ontwikkeld of veranderd. Hoe de school er voor staat in al zijn facetten. Dat is jouw erfenis en dat is jouw resultaat. Dus zijn resultaten belangrijk. Voor je geloofwaardigheid maar ook voor jouw vermogen om vertrouwen te wekken en te behouden. Resultaten kwalificeren jou als iemand die presteert. Zonder resultaten presteer je niet. En krijg je geen geloofwaardigheid. Leraren vertrouwen jou als leidingevende niet omdat je niks voor elkaar krijgt. Als leidinggevende is het van belang om de verantwoordelijkheid te nemen voor de resultaten van de school. Om te communiceren wat wel goed is gegaan en wat niet. Wees duidelijk over het resultaat dat u heeft bereikt.

Eerlijkheid

Het laatste en zeker niet het minst belangrijke onderdeel van vertrouwen is eerlijkheid. Als leidinggevende valt of staat het vertrouwen in jou in jouw vermogen om eerlijk te zijn. Eerlijk over wat je denkt maar vooral ook eerlijk in wat je doet. Ben je trouw aan de visie die je samen met je leraren hebt geformuleerd? Ben je eerlijk over wat je doet? Ben je eerlijk over de uitkomsten van overleggen die je voert? Juist die eerlijkheid is een belangrijke component in het vertrouwen dat je leraren in jou als leidinggevende hebben.
Eerlijkheid is ook het gevoel dat je leraren hebben dat ze worden gekend in de beslissingen die je nemt. Wanneer eerlijkheid wordt ervaren dan voelen mensen zich betrokken bij het proces en dus bij de uitkomst er van. Eerlijkheid draagt bij aan de erkenning van het individu maar ook aan de ondersteuning van de school.
Eerlijkheid zorgt voor stabiliteit als er veranderingen gaande zijn. Het is een belangrijk aspect van de organisatiecultuur en het succes ervan. Transparantie over beslissingen zorgt voor een gevoel van eerlijkheid met betrekking tot die beslissingen. Als leraren zich eertlijk behandeld voelen dan voelen ze zich een volwaardig lid van de organisatie en dat zorgt er weer voor dat ze zich meer betrokken voelen en een grotere inspanning leveren om de organisatiedoelstellingen te bereiken.

Tot zover de eerste kennismaking met de elementen van vertrouwen. In een later stadium kom ik er zeker op terug!
Wilt u meer weten over vertrouwen? Klik dan op deze link